سیستم صوتی سالن همایش و آمفی تئاتر (Auditorium Hall)

• سالن همایش و آمفی تئاتر به سالن های بزرگ و مجهزی گفته می شود که که جهت برگزاری سخنرانی ها و اجراهای زنده طراحی شده‌اند. عموما در در کشورمان سالن ها به صورت چند منظوره به بهره برداری می رسند تقریبا همه سالن ها در ایران سالن همایش چند منظوره (سالن موسیقی، سالن سخنرانی، سالن آمفی تئاتر و …) است. ولی  در واقیعت تفاوت هایی دارند . برای طراحی سیستم صوتی می بایست  شبیه‌سازی سه‌بعدی (MAPP 3D / EASE) صورت بپذیرد  تا پیش‌بینی دقیق پوشش انجام شود

  

  نکات مهم درباره تفاوت های سیستم صوت سالن همایش و سالن آمفی تئاتر:

طراحی سالن همایش (Conference Hall):
هدف از طراحی سالن همایش گفتار، سخنرانی، ارائه ویدئو و … می باشد. تمرکز سالن همایش بر وضوح گفتار و یکنواختی صدا می باشد. در آکوستیک سالن همایش می بایست به سطوح جاذب روی دیوار و سقف برای جلوگیری از بازتاب‌های بلندمدت استفاده کرد.

• تجهیز سالن همایش :
  استفاده از بلندگوهای مخصوص نصب یا لاین اری های کوچک پیشنهاد می شود. همچنین برای میکروفن از میکروفن های معمولا کنفرانس(رومیزی)، یقه‌ای و هدست می باشد.

  طراحی سالن آمفی تئاتر (Auditorium):

  هدف از طراحی سالن آمفی تئاتر نمایش و اجرای موسیقی زنده و … می باشد. تمرکز سالن آمفی تئاتر برای غنای موسیقی، با حفظ وضوح دیالوگ می باشد.

• تجهیز سالن آمفی تئاتر:
  استفاده از بلندگوهای لاین اری( به همراه ساب ووفر) با پاسخ فرکانسی گسترده برای پخش موسیقی می باشد. (لاین اری بر صدا رسانی متمرکز استوار است. در این روش زاویه قرار گرفتن بلندگوها در آرایه با توجه به ابعاد سالن و نحوه قرارگرفتن شنودگان تنظیم می­شود. شدت صوتی خروجی هر بلندگوی در آرایه نیز به همین نسبت تنظیم می­گردد تا در نهایت صدایی یکنواخت در سالن به گوش برسد.) برای سالن های نسبتا بزرگ استفاده از delay speakers برای بالکن‌ها یا مناطق دور الزامی است. همچنین برای میکروفن از هدست، دستی بی‌سیم برای سازها و گروه کر می باشد.

در ادامه به نکاتی درباره طراحی و اجرای صوت سالن های چند منظوره می پردازیم.

1. طراحی سیستم صوت برای سالن چندمنظوره (conference hall / auditorium):
هدف سالن های چندمنظوره رساندن گفتار و یا اجراهای زنده به شنونده با «وضوح، یکسانی پوشش (coverage) و سطح صدای مناسب» است. صدا می بایست بدون اعوجاج، بازخورد (feedback) و بدون نقاط کور صوتی باشد. این کار ترکیبی از طراحی آکوستیکی فضای فیزیکی، انتخاب و آرایش تجهیزات الکترواکوستیک، پردازش سیگنال و اندازه‌گیری در مکان مورد نظر باشد. برای طراحی سیستم صوتیباید از استانداردهای اندازه‌گیری و ابزارهای شبیه‌سازی استفاده کرد.

2. اصول پایه‌ای و پارامترهای قابل اندازه‌گیری در سیستم صوت سالن چندمنظوره:
واضحیت گفتار (Speech Intelligibility)
معمولاً با شاخص‌هایی مثل STI (Speech Transmission Index) اندازه‌گیری می‌شود. هدف برای سالن‌های همایش، رسیدن به STI بالا است (مقدار دقیق به نوع رویداد بستگی دارد).

زمان پژواک (RT60)
برای فضاهای متمرکز بر گفتار معمولاً زمان پژواک هدف بین حدود ۰.۵ تا ۰.۸ ثانیه (بسته به حجم سالن) مناسب است؛ برای سالن‌هایی که موسیقی نیز پخش می‌شود باید تعادل یافت. منابع استاندارد و راهنماها RT60 حدود ۰.6 ثانیه را برای اتاق‌های کنفرانس توصیه می‌کنند.

سطح پس‌زمینه صوتی (Background noise)
برای جلسات و کنفرانس‌ها، نویز پس‌زمینه باید معمولاً زیر ~35 dB(A) باشد تا گفتار واضح شنیده شود. (البته استاندارد این عدد در سالن های بین المللی می باشد و آنچه در کشورمان شاهد هستیم مقدار دی بی بیشتری شاهد هستیم)

حد مطلوب سطح فشار صوت (SPL)
برای سخنرانی‌ها می بایست سطح میانگین شنونده در محدوده 65–75 dB SPL باشد.

3. اجزای اصلی سیستم صوتی سالن همایش:
میکروفون‌:
میکروفون‌های هدستی، یقه‌ای (lavalier)، کنفرانسی (boundary / tabletop) و میکروفون‌های شاتگان/کاندنسر بسته به کاربری دارد.

برند مانند JTS با کیفیت مناسب و قیمت اقتصادی مناسب برای تجهیز سالن آمفی تئاتر در میکروفن ها می باشد.

میکسر صوتی (Analog/Digital Mixer):
برای مدیریت کانال‌ها، اکولایزر، گِیِت/کمپرسور و روتینگ؛ در سالن‌های همایش مدرن اغلب میکسر دیجیتال با قابلیت کنترل شبکه (Dante, AES67) و پردازش داخلی استفاده می‌شود.
برندهایی مانند Allen & Heath , RCF , Beta three گزینه مطلوب برای تجهیز سالن آمفی تئاتر در میکسر دیجیتال صوتی می باشند.

پردازندهٔ سیگنال (DSP):
برای EQ فرکانسی، تقسیم فرکانس (crossover)، تاخیر (delay) برای زمان‌بندی پوشش‌های بلندگو و تنظیمات محافظتی.
DSP برند Xilica کمپانی تخصصی تولید DSP گزینه مطلوب برای تجهیز سالن آمفی تئاتر می باشند.

بلندگوها (Loudspeakers / PA):
اسپیکر باند های سالن آمفی تئاتر (main/FOH) می بایست با ساب ووفرها برای پوشش صوتی یکنواخت تنظیم شود. توان و پاسخ فرکانسی بر اساس حجم سالن چند منظوره طراحی می شود. طراحی صوتی می بایست با برنامه های شبیه سازی صورت گیرد.

برندهایی مانند RCF ، FBT ، Adamson با کیفیت بسیار بالا گزینه مطلوب برای تجهیز سالن آمفی تئاتر در قسمت لاین اری و اسپیکرها می باشند.آمپلی‌فایرها / بلندگوهای اکتیو:

بلندگوهای اکتیو محبوبیت زیادی دارند چون تطبیق توان و حفاظت را ساده می‌کنند. در سیستم‌های پسیو باید توان آمپلی‌فایر و توان بلندگوها به دقت هماهنگ شوند.

برندهایی مانند Powersoft ، TOA و Audiocentreبا آمپلی فایر کلاس D گزینه مطلوب برای تجهیز سالن آمفی تئاتر می باشند.کابل‌کشی، شبکهٔ صوتی و تغذیه برق:

کابل‌کشی متوازن (Balanced XLR) برای جلوگیری از نویز، استفاده از شبکهٔ صوتی (Dante/AES67) برای کاهش کابل‌کشی آنالوگ ضروری هستند. همچنین توزیع برق با حفاظت، از منابع پر‌نویز ضروری‌اند.

4. طراحی آکوستیک سالن چند منظوره:
بازتاب‌ها و جذب: استفاده ترکیبی از مواد جاذب (برای محدودهٔ فرکانسی گفتار) و پخش‌کننده‌ها (diffusers) برای جلوگیری از نقاط مرده صوتی و حالت‌های ایستاده.
شبیه‌سازی و اندازه‌گیری: پیش از نصب از شبیه‌سازی سه‌بعدی MAPP 3D،استفاده از برنامه طراحی EASE یا سایر نرم افزارها ضروری است.

5. انتخاب و آرایش بلندگو سالن چند منظوره:
پوشش یکنواخت: هر صندلی باید پوشش کافی داشته باشد. نرم افزارهای صدا ، مقدار SPL در هر صندلی را پیش‌بینی می‌کند. (توزیع و چیدمان صحیح سیستم صوتی مهمترین مطلب در دستیابی به صدای یکنواخت خواهد بود)
فاصله و فاز: برای نقاط فاصله‌دار (باکالنی‌ها یا ردیف‌های عقب) از تاخیر (delay) برای هم‌زمانی امواج استفاده کنید تا افت فاز کاهش یابد.
ساب‌ووفر: برای سخنرانی‌ها معمولاً نیازهای ساب ووفر محدودتر است، ولی برای اجراهای موسیقی و پخش ویدئو وجود ساب ووفر مناسب کیفیت کلی را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد.
برندهایی مانند RCF ، FBT ، Adamson با ساب ووفر با کیفیت بسیار بالا گزینه مطلوب می باشند.

6. میکروفون‌های مناسب برای سالن های جلسه:
برای سخنرانی معمولاً میکروفون یقه‌ای یا دستی کارآمدتر است. برای سالن های کنفرانس که چند نفر پشت میز هستند، میکروفون‌های boundary یا gooseneck اختصاصی با الگوی سوپرکاردیوید توصیه می‌شود تا تداخل کمتر شود. شیوهای قرارگیری و فاصله به کاهش فیدبک و افزایش وضوح کمک می‌کند.

7. پردازش سیگنال، میکسر و مدیریت فیدبک:
اکولایزر پارامتریک برای رفع رزنانس‌ها و حذف فرکانس‌های مشکل‌زا.
گِیِت و کمپرسور برای کنترل نویز پشت‌زمینه و یکنواخت‌سازی سطح صدا.
فیدبک سنج (Feedback suppressor) در سالن‌هایی با مشکلات فیدبک می‌تواند مفید باشد ولی نباید به‌عنوان جایگزین طراحی صحیح میکروفون/بلندگو استفاده شود.
تنظیمات اولیه باید با تست‌‌های واقعی و با حضور گوینده/گروه انجام شود.

8. اندازه‌گیری، تست و استانداردها:
از میترهای سطح صوت (SPL meter)، میکروفون اندازه‌گیری، و نرم‌افزار تحلیل آکوستیک برای گرفتن منحنی‌های SPL در رکوردهای مختلف و اندازه‌گیری RT60 استفاده کنید. روش‌ها و پارامترهای مرجع در استاندارد ISO 3382 و روش‌های اندازه‌گیری transducer در IEC 60268 توصیف شده‌اند. اجرای گزارش آکوستیکی مطابق این استانداردها، در تحویل پروژه اهمیت دارد.

9. نصب، ایمنی و نکات اجرایی:
کابل‌کشی، نگهداری و مسیرهای عبور کابل باید از مسیرهای الکتریکی و منابع نویز دور باشند.
اطمینان از اتصال زمین، حفاظت در برابر صاعقه و رعایت استانداردهای الکتریکی، و دسترسی‌های سرویس برای آمپلی‌فایرها و تجهیزات حیاتی.
نصب فیزیکی بلندگوها باید با توجه به بارگذاری سازه‌ای، نقاط نصب و مدیریت لرزش انجام شود.

10. نگهداری و آموزش بهره‌برداری:
برنامهٔ بازدید و کالیبراسیون دوره‌ای (مثلاً هر ۶ ماه یا پس از رویدادهای بزرگی که تنظیمات را تغییر می‌دهند).
آموزش اپراتورهای محلی برای تنظیمات میکسر، اجرای پروفایل‌های DSP و عیب‌یابی سریع (فیدبک، کانال قطع شده، نویز ناگهانی).

آنچه مهم است انتخاب صحیح سیستم صوتی سالن همایش و آمفی تئاتر متناسب با نوع کاربری مورد نیاز و بودجه هر مجموعه می ­باشد.
کارشناسان ما در شیدکو شرق به شما کمک خواهند کرد متناسب با نیاز خود بهترین سیستم صوتی سالن همایش ممکن را تهیه بنمایید.